”AB3 in het nieuws”

Blijf jezelf oefenen in associatief denken: het voedt verbeelding en creativiteit!

Creativiteit ontvouwt zich wanneer je leniger wordt in het maken van denksprongen. Om dat te kunnen is de eerste stap je (leren) ontspannen en het hoofd ‘leeg’ maken. Neem de tijd om dat te doen: elke dag opnieuw een minuut of twintig ongestoord alleen zijn. Twintig minuten niets doen en afdalen in jezelf. Voor sommigen helpt het om rustige muziek op te zetten, anderen doen dat liever in stilte. Hoe beter we zijn in diep ontspannen, des te creatiever we worden in ons denken en doen.

Daarnaast kun je jezelf trainen in het maken van lenige denksprongen, onder andere door:

  • Spontaan, zomaar waar je loopt of bent: tien dingen in je opnemen of daadwerkelijk verzamelen en vervolgens ga je ze allemaal met elkaar in verband brengen.
  • Welke grappige / gekke / mooie kleine dingen zou je in een verzameldoosje willen stoppen? Verzin voor elk ding een geluid, of maak er een spannend klankverhaal bij!
  • Maak haiku’s of gekke ‘elfjes’ (1-2-3-4-1 -> aantal woorden per regel, in totaal 5 regels) met en / of van de dingetjes die je in bovengenoemd doosje hebt verzameld.
  • Maak met de woorden die je ziet op straat (reclame, verkeersborden, enz.) gekke advertenties, gedichtjes of verhaaltjes.
  • Maak gedichtjes waarbij je de woorden in de vorm van de boodschap zet, bijvoorbeeld een gedicht over liefde waarbij de woorden samen een hart vormen. Of maak met de woorden de vorm van een cadeautje dat je geeft!
  • Maak zoveel mogelijk nieuwe / gekke woordcombinaties en maak en verbeeld je hoe ze er uit zien. Bijvoorbeeld: belhoed, blafboom, tussentaart…

Veel plezier en creativiteit!1a poppetje-1

Gebruis in het onderwijs: kunstenaars en leerkrachten samen op de tandem!

Staat de lesstof centraal, of staat de leerling centraal? Of is het een combinatie van beide benaderingen? Leerkrachten op school zijn gewend te werken vanuit vaststaande methodes en kunnen vaak goed plannen en hun klas organiseren. Kunstenaars en kunstdocenten gaan uit van explorerend leren, improviseren, associërend denken en creëren. Beide manieren kunnen elkaar prima aanvullen. Helemaal wanneer we ook de creatieve mogelijkheden van de nieuwe media erbij betrekken. Wanneer we leerkrachten en kunstenaars/docenten samen onderwijs laten ontwerpen gebeurt er iets wezenlijks anders in en met de school. De kunsten kunnen iets toevoegen aan het pedagogische concept van krachtig leren.

Als trainer en scholenbegeleider hou ik mij bezig met groepsdynamiek, meervoudige intelligentie en het vormgeven van thema onderwijs. Daarbij gebruik ik met veel plezier mijn dans- en theaterachtergrond. Niet alleen om naar leerkrachten toe het onderwijs inhoudelijk op andere manieren didactisch vorm te geven, ook om groeps- en communicatieprocessen inzichtelijk te maken. Op deze manier werken met leerkrachten geeft altijd een actieve sfeer, een prettig soort ‘bruis’.

In het boek ‘Voorbij de Kaders’ worden in eerste instantie verschillende benaderingen en theorieën van leren naast elkaar gelegd. Die vormen de onderbouwing – de kaders – om vervolgens naar onderwijs en leren te kijken vanuit kunstzinnige werkvormen, voorbij de kaders. Kunst serieus in onderwijs en leren betrekken betekent voor veel kinderen dat de poorten tot het schoolse leren verbreed worden. Niet alleen door kunstzinnige werkvormen als didactiek om lesstof op veelzijdige wijze aan te bieden. Door kunst te beleven, actief of passief, gebeurt er iets van binnen.

dans regen_2

Kunst maken en beleven gaat plotseling over henzelf, hun eigen gevoelens, gedachtes en creaties. Ze leren telkens op andere manieren naar de wereld te kijken. Ze leren betekenis te geven aan dingen, gebeurtenissen, mensen, natuur, de wereld om hen heen en leren daar met elkaar over in gesprek te gaan. Ze leren na te denken over wat maakt dat iets waardevol voor hen persoonlijk is en over universele waarden. In het actieve doen ontdekken kinderen wat ze nog meer kunnen, dat is belangrijk omdat elk kind ertoe doet. Kinderen komen zo meer als totaalmens tot ontwikkeling, cognitief en affectief. In de klas ontstaat meer verbondenheid omdat ze ook samen van alles gaan onderzoeken, ontwerpen, ondernemen en presenteren. Ik noem het creërend leren en lerend creëren: een proces waarbij tijdens het ontwerpen en maken, allerlei kennis en vaardigheden worden geleerd en vanuit het nieuw geleerde weer nieuwe ideeën en mogelijkheden ontstaan om te creëren. ‘Voorbij de Kaders’ is geschreven om te benadrukken waarom kunst op school in het leerproces zelf zo belangrijk is. Leerkrachten kunnen zelf met de ideeën aan de gang, zij kunnen ook gaan samenwerken met kunstenaars of centra voor kunsteducatie.

ico projectSinds een jaar of acht begeleiden we centra voor kunsteducatie en geven bijscholingscursussen aan kunstenaars en kunstdocenten. Het uitgangspunt is dat de kunstenaars de scholen ingaan. Dat betekent dat ze met een andere bril naar hun eigen vak en het werkveld gaan kijken. Ze leren de vraag van een school te vertalen naar onderwijsprojecten en werkvormen die aansluiten bij verschillende manieren van leren en bij wat er leeft op een school. Kinderen worden aangesproken op hun nieuwsgierigheid, cognitieve ontwerpvaardigheden, probleemoplossend vermogen, en op zin en zingeving.Dat is iets heel anders dan aanbod maken dat de scholen moeten afnemen terwijl dat nergens aanhaakt bij het lesprogramma van de school.  Deze manier van werken vraagt wel dat beide partijen energie willen stoppen in het tot stand brengen van een duurzame relatie. Dan kunnen prachtige samenwerkingsverbanden ontstaan waarbij kunstenaars en leerkrachten samen op een tandem zitten en kunst, onderwijs en leren samenvallen. Het onderwijs wordt bruisender en spannender en kunst is niet meer iets dat ergens los bij hangt.

In onze nieuwsbrieven leest u ervaringen van kunstenaars, scholen en centra voor kunsteducatie.

Veel leesplezier!

‘Kunst in Leren’ van start bij Pier K in Hoofddorp

Pier K is het vertrekpunt voor kunst en cultuur voor jong en oud in Haarlemmermeer. De afdeling Kunst op School ondersteunt zowel het basis- als voortgezet onderwijs in het hele zuidoostelijk gebied van Noord-Holland bij het geven van cultuureducatie. In het voorjaar van 2012 start Pier K met twee (brede) scholen een pilot Kunst in Leren. Op dit moment worden er 12 kunstenaars/docenten bij Pier K opgeleid om in het verlengde van het gedachtegoed ‘Voorbij de Kaders’ samen met de scholen op maat een aantal projecten te kunnen ontwikkelen.

Pier K – projectleider Marjolijn Sas stelt Alexandra van der Hilst een paar vragen:

Je leidt nu 12 docenten van Pier K op, wat valt je op bij deze docenten?

Pier K team kunst in leren

Ze zijn allemaal zeer gedreven, uiterst creatief en staan open voor deze andere benadering van hun vak. Ze richten zich nu meer op de school en gaan uit van het kind zelf, in plaats dat ze vanuit hun eigen voorkeur puur aanbod gericht werken. Naast hun eigen vakgebied hebben ze nu ook meer kennis over het onderwijs zelf. En over didactische denkprocessen, daar hebben we op verzoek veel aandacht aan besteed. De kracht van hun eigen kunstzinnigheid blijft wel het vertrekpunt in hun werk op scholen.

Waarin onderscheidt Pier K zich met Kunst in Leren ten opzichte van het reguliere aanbod Kunsteducatie?

Door deze andere aanpak blijft kunst geen los onderdeel meer, maar wordt geïntegreerd in het onderwijs. Niet alleen een waardevolle aanvulling in het onderwijs, ook voor de kunstdocenten zelf. Zij krijgen een kans om naast de eigen specifieke vakkennis hun kennis uit te breiden naar andere gebieden. Daarmee breiden ze ook hun eigen inzetbaarheid uit.

Maar er is nog een essentieel verschil: Pier K biedt de scholen ook een studiemiddag aan over het gedachtegoed en de benadering van Kunst in Leren. Zo weten we zeker dat alle betrokkenen dezelfde uitgangspunten hebben, zij zoveel mogelijk dezelfde taal spreken. Samen met de scholen en de kunstdocenten gaan we in één training aan de slag. Op die manier wordt al vanaf begin gewerkt aan het tot stand brengen van een serieuze en duurzame relatie tussen de scholen en Pier K. Dat is een belangrijke investering van Pier K en redelijk uniek. Daarin onderscheidt Pier K zich van andere kunstinstellingen en wordt gelijk duidelijk dat het hen ook echt te doen is om een serieuze kwestie: zij willen iets wezenlijks voor het onderwijs betekenen en echt met de scholen zelf aan de slag.

Heeft u belangstelling om deze pilot te volgen, neem dan contact op met Marjolijn Sas via kunstinschool@pier-k.nl

Initiatief Prinses Maxima leidde tot project ‘Kinderen Maken Muziek’

Werkconferentie Kinderen Maken Muziek op 22 november:

Alexandra van der Hilst sprak met Prinses Maxima over het project en gaf een interactieve presentatie over de relatie tussen kunst en leren en samen (be)leven.

Muziek verbindt! Kinderen Maken Muziek heeft als doel dat zoveel mogelijk kinderen een muziekinstrument leren bespelen en samen muziek maken. Samen muziek maken stimuleert de ontwikkeling van sociale en emotionele vaardigheden.

Op initiatief van Prinses Máxima is een aantal organisaties op cultuur- en muziekgebied en het Oranje Fonds bijeengekomen. Doel was om na te denken over hoe er meer kinderen een instrument kunnen leren spelen. Het Fonds voor Cultuurparticipatie en het Oranje Fonds hebben deze handschoen opgepakt. Samen ontwikkelden ze Kinderen Maken Muziek. Prinses Máxima lanceerde dit initiatief op haar 40e verjaardag, 17 mei 2011. Zij gaf aan uit te kijken naar alle nieuwe muziekprojecten die hieruit voortvloeien en naar het eerste concert dat al deze kinderen gaan geven.

imagesNa een uitvoerige procedure zijn uit 184 aangemelde initiatieven 31 initiatieven geselecteerd die mogen deelnemen aan het programma Kinderen Maken Muziek. Zij ontvangen in totaal €1.165.800,- om hun idee uit te voeren. Het programma biedt zo ruim 5.000 kinderen de kans om samen met anderen muziek te maken. De afgelopen maanden hebben het Oranje Fonds en het Fonds voor Cultuurparticipatie hard gewerkt aan de uitvoering. Naast financiële ondersteuning bieden zij deze projecten ook inhoudelijke ondersteuning. Zo werd in september een startbijeenkomst georganiseerd met lezingen, workshops en brainstorms zodat alle projecten een vliegende start konden maken. Op 22 november j.l. werd de volgende werkconferentie gehouden. Deze had als doel: uitwisselen, informeren en inspireren. Alexandra van der Hilst, auteur van ‘Voorbij de kaders’, sprak met prinses Maxima over het project en gaf een interactieve presentatie over de relatie tussen kunst en leren en samen (be)leven.

‘Kunst in Leren’ krijgt ook vorm in Cultuurmenu Noord Drenthe

Walkyre Echo's 2

Het ICO Centrum voor Kunst & Cultuur is al enige jaren bezig met de integratie van kunst en cultuur in onderwijs. Voor de Kunst in Leren onderwijsprojecten worden vanuit verschillende kunstdisciplines werkvormen bedacht die dienen als vervoermiddel in het leren. Uitgangspunt is het leggen van verbindingen met de reguliere lesstof van de scholen. In Assen en Tynaarloo wordt daar dit seizoen voor alle basisscholen ook voor het eerst mee gewerkt binnen het Cultuurmenu. Het project Walkyre Echo’s is hier een mooi voorbeeld van.

Kunstenares Geke Hoogstins, creator van Walkyre Echo’s: ‘De sage Walkyre is ontstaan uit alle informatie over de oude Drenthse mythen en sagen. Het verhaal heeft allerlei elementen in zich uit het verleden; de veenoffers, de verhalen rondom de witte wieven, de goden, de rituelen en gebruiken, maar laat ook de sociaal/maatschappelijke problemen van nu zien: verschillen in culturele afkomst en daardoor afwijzing en uitstoting.’

P1018534Bij de dans/theaterproductie Walkyre Echo’s werd lesmateriaal ontwikkeld voor de basisscholen. Na het zien van de voorstelling gaan de kinderen op school zelf aan de slag met de thema’s uit de voorstelling: hoe leefden de mensen vroeger in het oude Drenthe, hoe gingen ze om met de natuur en hoe doen wij dat nu? De voorstelling is voor kinderen een hele belevenis en samen met het lesmateriaal sluit het geheel naadloos aan op de leerstof van groep 7 en 8.

‘De kinderen worden met dit lesmateriaal uitgedaagd om zelf onderzoek te doen, te associëren en verbanden te leggen’, aldus co-creator en cultuurcoach Akke Feenstra. ‘Door middel van o.a. dans, een archeologiespel en beeldende vorming leren kinderen over de geschiedenis van de omgeving. Ze reageren heel enthousiast en volgens de leerkracht onthouden ze de geschiedenis veel beter omdat het tot leven komt.’ Geke Hoogstins heeft een speciale kaart van Drenthe geschilderd, die in iedere school komt te hangen.P1018512

Beeldend kunstenares Liesbeth Takken gaat van daaruit met de kinderen aan de slag. Ze maken met krijt op pakpapier tekeningen en ze laat van klei bouwwerken maken, zodat dorpjes van toen ontstaan. In het voorjaar worden de verschillende werken van de kinderen geëxposeerd in het gemeentehuis in Gieten.

Foto’s: Liesbeth Takken en Bart Vennink


Gemeente, provincie, bovenschools bestuur en kunst en -cultuurorganisaties hebben in dit project samengewerkt. Wat betreft de projectleider Jan Wietse Fokkema wordt deze manier van samenwerken in de toekomst verder uitgebreid. Het voormalige Kunstmenu is uitgebreid tot een Cultuurmenu. Media en erfgoed worden structureel in nieuwe projecten geïntegreerd.
Walkyre Echo's 1_3
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jan Wietse Fokkema, staffunctionaris Ontwikkeling & Innovatie van het ICO: J.W.Fokkema@ico-kunstencentrum.nl

Kunst toepassen in het dagelijks onderwijs, kunt u ervaren!

Op 25 januari en 21 maart 2012 organiseren wij weer studiemiddagen over kunst en de relatie met meervoudige werkvormen in de dagelijkse lespraktijk. U kunt tijdens de studiemiddag ervaren wat dat betekent en hoe u dat zelf kunt realiseren. In België (in Mechelen) wordt deze studiemiddag  op 28 maart 2012 gegeven.

Inhoud van de studiemiddag:

De vragen: ‘Wat gebeurt er met kinderen als we breinbewust leren, meervoudige intelligentie en kunst met elkaar verbinden en wezenlijk betrekken in het onderwijs? Waarom vinden we dit belangrijk en hoe kunnen we dit toepassen?’ staan daarbij centraal en worden op inspirerende wijze vanuit verschillende invalshoeken benaderd.

In deze interactieve studiemiddag wordt de diversiteit van kunstzinnige werkvormen gekoppeld aan inzichten over leren, ontstaan vanuit de pedagogie, psychologie en het onderwijsveld zelf. Zodra je kunst in onderwijs gaat betrekken en diverse kunstzinnige werkvormen toepast in het leerproces geef je vorm aan leren en leven vanuit je totale wezen. Lesstof krijgt vorm op meervoudige manieren en kinderen kunnen dichter bij hun eigen leerstijl komen.

ridderschilden

Wanneer kinderen bovendien de essentie van de lesstof kunnen verbinden met henzelf en met hun eigen belevingswereld gaat daar een uitnodigende werking vanuit: ze staan stil bij wat iets voor hen betekent, ontdekken eigen vragen en door het vinden van antwoorden wordt informatie bruikbare kennis. Dit is een persoonlijke diepere leer-ervaring.

Kunst in het onderwijs kan van nog grotere meerwaarde zijn door verbindingen te leggen met onderwijsthema’s en – indien gewenst – met de kernleerdoelen. Niet alleen voor wat betreft de kunstzinnige leerdoelen, maar ook voor de wereldoriënterende en zelfs voor die op het gebeid van rekenen en taal! Die verbinding is niet zomaar gemaakt, het is een kwestie van anders naar onderwijs en ook naar het kunstvak kijken, waarbij kunst en onderwijs naast elkaar en in een later stadium wellicht ook geïntegreerd aan bod komen.

Locatie: Theater Achterom te Hilversum (5 minuten lopen vanaf het treinstation). De locatie in Mechelen is Onthaal Lamot.

Aanvang: 13.45 uur tot ca. 17.15 uur.

Investering: € 215,- per deelnemer, inclusief het boek ‘Voorbij de kaders’.

Voor een informatiefolder over de studiemiddag en de trainer Alexandra van der Hilst: klik hier.

Wilt u zich direct inschrijven? Klik dan hier.

Relatie tussen kunst en leren

relatie-kunst-en-leren

In het onderwijs zouden we niet alleen geboeid moeten raken door de vakken en de docenten die ze geven, maar vooral ook doordat ons denken uitgedaagd wordt, we nieuwsgierig blijven, zinnige vragen ontdekken, verbanden leren leggen en we leren met elkaar in dialoog te gaan over verschillende standpunten en aspecten. Dat we daarbij in speelsheid telkens opnieuw ervaren dat wat je doet ertoe doet: jij bent en daarom ben ik. Vanuit die insteek houdt de relatie tussen kunst en leren mij al zo’n 30 jaar bezig.

In dat specifieke veld van kunst en leren – ik noem het kunst in leren – heb ik me gespecialiseerd hoe pedagogische inhoudelijke kennis te integreren met vakinhoudelijke kennis over kunst, kunstzinnige werkvormen en kunst als vervoermiddel in leren. Maar ook kunst en sociale cohesie in school en in de samenleving en kunst in relatie met creatieve denkstrategieën. In de trainingen en workshops voor leerkrachten en kunstdocenten worden verbindingen gelegd tussen cognitieve, affectieve en creatieve aspecten met vakgebieden of thema’s die (vakoverstijgend) op een school aan de orde komen.

Vanuit mijn eigen (dans)kunstenaarschap is mijn ervaring met kinderen en jongeren dat het heel goed toeven is om met hen dat creatieproces aan te gaan! Essentieel daarin is om het met hen te hebben over wat ze ontdekken, welke gedachtes er boven komen drijven, wat ze willen uitdrukken, waarom en hoe ze dat willen aanpakken, enzovoorts. Het gaat om het zelfstandig experimenteren, openstaan voor het onverwachte en oorspronkelijk en dieper (durven) denken. Voorbeelden daarvan zijn onze projecten met licht en schaduw, al dan niet gekoppeld aan het maken van teksten of een performance. Ik wil u daar graag van mee laten proeven door middel van reacties van kinderen zelf. Bent u nieuwsgierig geworden klik dan hier.

Eén van mijn eigen producten die daaruit voort is gekomen is mijn boekje ‘Binnen -Buiten’.


Zingend het nieuwe schooljaar in!

Tijdens de zomervakantie stuurde Akke Feenstra ons de CD en de liedjesbundel ‘Blaas de ballonnen op’. Wat een verrassing: genietend luisteren naar muziek, melodie en tekst. Twaalf afwisselende kinderliedjes in een swingend ritmisch samenspel van klank, tempo, dynamiek, canon en meerstemmigheid. De liedjes zijn beeldend geschreven, nodigen uit tot meezingen en vooral ook tot het maken van (eigen) bewegingen!

Akke FeenstraAkke Feenstra, als kind koos ze vol overtuiging voor de dwarsfluit. Op de middelbare school startte ze haar eigen muziekgroepje. Ze begon arrangementen te schrijven voor accordeon, gitaar, banjo en dwarsfluit. Niet zo verwonderlijk dat ze van muziek haar beroep maakte. Ze is ondertussen een professionele duizendpoot, verdient haar brood als muziekdocent, fluitiste, koordirigent/arrangeur en cultuurcoach. Bovenal is ze liedjesliefhebber: ‘Op het Conservatorium in Groningen ontdekte ik de energie en mogelijkheden van zingen en vooral ook zingen in koorverband. Dit vak staat voor mij voor energie, creativiteit en samen doen.’

Hoe ben je gekomen tot het maken van deze liedjes en de uiteindelijke cd?

Toen onze kinderen nog heel klein waren, kwamen ook de kinder-cd’s in huis en vooral ook in de auto. Mijn man en ik hadden overal commentaar op: de teksten gezocht, de melodietjes te saai, de arrangementen uit een computer. Toen we tijdens onze eerste kampeervakantie met twee kleine kinderen noodgedwongen vanaf 19.00 uur voor de tent zaten zijn we liedjes gaan schrijven. De onderwerpen kwamen vanzelf, uit het dagelijks leven. Uiteindelijk heb ik de liedjes opgenomen met een vriend die een studio wilde beginnen. Veel basislagen heb ik zelf opgenomen en vervolgens mensen uit mijn omgeving gevraagd om een aantal liedjes kleur te geven: vocaal kwartet, bandje van mijn man, trompetcollega, vriendin met viool, trombonist van de harmonie uit het dorp waarin ik woon.

Hoe zou je graag zien dat muziek en zingen een plaats innemen in onderwijs?

Om te beginnen ga gewoon dagelijks zingen! De groepsenergie van zingen ervaren in een klas, serieus leren luisteren naar muziek en naar elkaar, met liedjes taalontwikkeling stimuleren, van ritmes en noten lezen leer je abstract denken. Muziek is uitdagend voor kinderen en trouwens ook voor volwassenen. Van het beleven van emoties en groepsgevoel, tot ingewikkeld gepuzzel met noten en ritmes. Een kind ontdekt pas zijn talent voor alles wat klinkt als het aangereikt en vervolgens ontwikkeld wordt! Muziek is overal, het is onderdeel van het dagelijks leven. Ik vind het belangrijk dat mensen actief en kritisch met muziek om leren gaan. Dit kun je pas als je kennis van zaken hebt. Met de geringe aandacht die er nu voor muziek is op de PABO’s, kun je dit alleen bereiken met vakdocenten. Maar zingen kun je natuurlijk als leerkracht makkelijk zelf doen. Gewoon doen!

‘BLAAS DE BALONNEN OP’, een aanrader voor elke basisschool en uiteraard ook voor thuis!

Als u op deze link klikt dan hoort u het liedje ‘De schaduw’ uit de CD. Naast meezingen nodigt de tekst uit tot het maken van je eigen improvisatiedans: lopen, springen, draaien, rennen, stilstaan, sluipen, liggen en weer doorgaan ……  Voor en achter, hoog en laag, snel en langzaam …. het zit er allemaal in.

Veel plezier!

Bestellen kan via e-mail: akkefeenstra@hetnet.nl

De CD kost €10,- en het boekje met teksten, noten en akkoorden ook €10,-.

Schuilingsoord



Musical basisschool Schuilingsoord

(foto: Irith de Gans)

Activiteit: ontdekken van licht en schaduw

schaduw-5In het spel met licht en schaduw worden de lerenden aangezet tot onderzoek, nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht en het creatieve en abstracte denken. Het ontwikkelen van verbeeldingskracht is belangrijk. Zonder verbeeldingskracht zijn we namelijk niet in staat ons een beeld te vormen bij nieuwe plannen en veranderingen. Om nieuwe dingen te kunnen ontdekken en bedenken is creativiteit nodig. Oftewel vrij kunnen denken en handelen. Andere betekenissen kunnen geven dan de meest voor de hand liggende: tegendraads durven zijn! De activiteiten in de bijgevoegde pdf zijn simpel uit te voeren en kunnen leiden tot originele vondsten. Het enige dat je nodig hebt is fantasie, een witte muur of vel papier en een zaklantaarn of bouwlamp.

Veel plezier, inspiratie en creativiteit om er zelf iets mee te doen!


Plagiaat: je voelt je beroofd en alles raakt in de schaduw!

Het is flink schrikken als je volkomen onverwachts je eigen powerpoint-presentatie terugvindt op het internet onder de naam van een schooldirecteur. Dat is wat mij onlangs overkwam.

Na de schrik volgt het ongeloof, je denkt ‘dit is niet waar!’ maar tijdens het doorklikken van de dia’s dringt het steeds meer tot je door dat het wel waar is. Beelden, tekstslides en delen uit mijn boek ‘Voorbij de kaders’ zo patsboem op het internet. Het ongeloof maakt plaats voor afgrijzen, boosheid, teleurstelling en verslagenheid en ondertussen dringt zich de vraag op ‘wat nu?’

De relatie tussen kunst en leren en meer specifiek hoe kunst een rol kan spelen in zowel het cognitieve leerproces als het bouwen aan sociale cohesie, is een kernactiviteit van onze organisatie. We zijn erop gericht theoretische inzichten praktisch te vertalen naar de werkvloer van onder andere het onderwijs. Belangrijk onderdeel van mijn werk is het maken en geven van lezingen, key notes en op maat gemaakte trainingen. Daarbij gebruik ik beelden en tekstslides afkomstig uit mijn eigen portfolio. Bij elk beeld kan ik een ontstaans- en achtergrondverhaal vertellen. Achter elke tekst schuilt een weloverwogen visie. Als publiek sta je er misschien niet zo bij stil, maar het maken van teksten voor een powerpoint-presentatie – een boodschap in weinig woorden vangen – kost veel tijd en denkkracht. Datzelfde geldt voor het maken van sprekende foto’s, een boodschap in een beeld vangen vraagt vakkennis, tijd, oefening en geduld om datgene te pakken te krijgen wat je wilt vertellen over het leerproces.

vjWanneer je geconfronteerd wordt met je eigen werk, onder een andere naam en zonder bronvermelding of verwijzing naar onze website wordt het pijnlijk duidelijk dat hier ernstig sprake is van schending van het auteursrecht. Het auteursrecht houdt in dat alleen de maker het recht heeft het werk openbaar te maken en te kopiëren. Deze wet is ter bescherming van auteurs, het gaat tenslotte om mensen die met hun creatieve product voorzien in hun dagelijks bestaan. Misbruik van het auteursrecht is in Nederland een strafbaar feit.


Wat moet je doen in zo’n geval?

Toch maar een advocaat voor advies ingeschakeld van een bureau gespecialiseerd in eigendomsrecht en inderdaad blijkt dit een duidelijk geval van plagiaat en schending van het auteursrecht. Er volgt een stevige sommatie de presentatie van het net af te halen en een alleszins redelijke vergoeding voor het onrechtmatige beeld en tekstgebruik. De presentatie is inmiddels van het net. Er is zelfs een excuus binnen met de opmerking: ‘..ik had nu precies zo mooi in woorden en beelden weten te vatten wat de schoolleider zelf ook vindt…’ Een compliment? Enerzijds wel, anderzijds is dit nu precies de essentie van plagiaat: je gebruikt iets van een ander onder eigen naam.

Maar wat is de achterliggende belangrijke waarde?

Delen waar je goed in bent en laten zien beschouw ik juist als een must: een uitnodiging en aanmoediging aan de ander om ook vanuit eigen creativiteit aan de slag te gaan. Je laten inspireren door iemand is mooi om er vervolgens zelf iets mee te doen en het verder uit te bouwen of dragen. Andermans werk kopiëren en gebruiken kan ook, maar alleen met toestemming van de maker en met bronvermelding. Dat betekent copyright: copy it right. Zeker in deze tijd waarin kinderen gevraagd worden presentaties, powerpoints, filmpjes en werkstukken te maken en informatie makkelijke overal vandaan te halen is, is het belangrijk het auteursrecht in ere te houden.

rijksoverheid


www.deweijerdesign.nl