”AB3 in het nieuws”

Activiteiten bij foto’s van de natuur

De publicatie ‘Voorbij de Kaders’ bestaat uit een studieboek, een activiteitenboek en een CD met ruim 125 foto’s van de natuur, vrij van copyright.

Alexandra van der Hilst in een eerder gegeven interview:

…. ‘In mijn werk op scholen merkte ik dat veel kinderen in de grote steden nooit buiten hun eigen wijk komen. Hoe kun je begrijpen hoe dingen met elkaar samenhangen en waarom het belangrijk is dat we goed voor onze aarde zorgen als je geen idee hebt hoe mooi de natuur is? Vandaar die foto’s!’ ….. (lees hier het hele interview)

vroege ochtend

Hoe kunt u de foto’s gebruiken in de klas?

  • als inleiding of ter visuele ondersteuning van een les of thema over het milieu, de natuur, het weer, seizoenen, bloemen en planten;
  • als beeld bij een geleide visualisatie, of bij een ontspanningsoefening met op de achtergrond rustige muziek; ter inspiratie bij het bedenken van een verhaal bij een beeld;
  • als ondergrond van een door het kind gemaakt gedicht, bijvoorbeeld voor vader / moederdag, sinterklaas, of meester en juffendag;
  • een diashow ter introductie van een thema, bij de opening van een vergadering of een ouderavond;
  • om creatief denken in gang te zetten en verder te ontwikkelen.

Een zes stappen-activiteit om het creatieve denken te stimuleren kunt u hier downloaden.

Wilt de natuurfoto’s in dit artikel downloaden, klik dan hier voor de vroege ochtend en hier voor de bloem.

Bijzondere mensen actief in het onderwijs

Liesbeth Takken:

In Land Art Projecten maakt Liesbeth Takken met een groep kinderen een kunstwerk in het landschap. Iedereen heeft daarin een eigen aandeel. Ze probeert bij de kinderen een diepere, innerlijke snaar te raken. Het gaat haar erom dat kinderen vrij kunnen werken binnen een gegeven kader. Ze werken met natuurlijke materialen uit de omgeving, zoals zand, takken, aarde en stenen.

P8292214b_2Liesbeth Takken, beeldend kunstenaar: ‘Het is bijzonder hoe verwonderd en geïnspireerd kinderen kunnen raken door natuurlijk materiaal. Door te gebruiken wat ze in de directe omgeving vinden, leren ze te creëren zonder vooropgezette ideeën, met voor de hand liggende materialen. In het doen zijn ze onderdeel van een groter geheel en leren ze rekening te houden met wat de ander toevoegt aan de compositie. Zo werken ze samen aan een groot kunstproject…’ Download hier het hele artikel.

‘Binnen – Buiten’: samenspel & bijzondere reacties

‘Binnen – Buiten’ is een samenspel van tekst, beeld, natuur en dans. Tijdens het schrijven besefte ik dat ik eigenlijk telkens bezig was met een soort minivoorstelling in mijn hoofd waarbij licht, geluid, ruimte, dans en klank automatisch en tegelijkertijd meedoen. Natuur speelt een belangrijke rol, verwerkt in beelden en teksten. Natuur als inspirator, maar ook als spiegel en metafoor voor menselijke processen.

Het is een heel ander boek dan ‘Voorbij de Kaders’ en zeker geen vervolg daarop. In ‘Voorbij de Kaders’ gaat het om andere manieren van kijken naar kinderen, onderwijs en leren en hoe de kunsten daarin een serieuze en zinnige bijdrage kunnen leveren. Een pakketje om vervolgens praktisch mee aan de slag te gaan.

Voorkant binnen buiten‘Binnen – Buiten‘ is een op zichzelf staand product dat geen vertaling behoeft naar een praktijk. Een klein boekje met bespiegelingen op vraagstukken, situaties en gevoelens. Een boekje dat hopelijk wel weer – net zoals ‘Voorbij de kaders’ – aanleiding geeft tot nieuwe andere ideeën, acties, inspiraties… wie zal het zeggen? Het is meer een voor jezelf ‘denk-en-kijk-boekje’ en ook een boekje om te delen, een cadeauboekje.

Het is bijzonder om persoonlijke gedachtes over de inhoud en de vorm van hetgeen je maakt, te ontvangen van lezers. Je vertelt een verhaal en kiest een vorm omdat je iets wilt losmaken. Reacties laten zien dat er iets is geraakt. De bevindingen van lezers – positief, weloverwogen en ook één negatieve – doen ook weer iets met mij. Fascinerend hoe zoiets werkt!’

Voor wie de reacties wil lezen, klik hier.

Idee voor op school …. alternatieve zandbak

Stenentafel:

In maart waren we in Bern voor onze eigen training. Onderdeel daarvan was een bezoek aan het Sensorium. Dat is een soort zintuiglijk laboratorium waar mensen allerlei sensorische leerervaringen op kunnen doen waarbij telkens verbindingen worden gelegd tussen natuur en techniek. In een van de ruimtes stond een rechthoekige bak ter grootte van een flinke vergadertafel. Daarin lagen allerlei stenen van divers formaat. Degenen die daar zin in hadden konden volop bouwen, stenen stapelen, of gewoon lekker met de handen de verschillende vormen, structuren en zwaarte van de stenen voelen. Misschien is een dergelijke stenentafel een aardig idee voor op school?

stenen tafel

Creëren met natuurlijke materialen.

Laat de kinderen natuur materiaal verzamelen en meenemen naar school. Bijvoorbeeld stenen, schelpen, zand, (herfst)bladeren, gedroogde takken, grind, houtsnippers, enzovoorts. Rangschik samen met de kinderen al het verzamelde materiaal op een tafel als een aantrekkelijk ‘natuurbuffet’. Ieder kind krijgt een groot vel en kiest materiaal van de tafel. Met het materiaal gaat iedereen aan de slag om een eigen compositie te maken.

Neem na afloop de tijd om samen naar de composities te kijken:

  • Wat zien de kinderen?
  • Wat valt hen op?
  • Hoe vonden ze het om te doen?

Je kunt deze activiteit ook met de hele groep doen. Bijvoorbeeld alleen met stenen. De kinderen kiezen twee of drie stenen uit en leggen om beurt hun steen neer. Zo ontstaat een gezamenlijke compositie.

Tip: werk in stilte of draai rustige muziek op de achtergrond.

Wat leren kinderen hiervan?

  • oog krijgen voor dingen uit de natuur;
  • verzamelen, kijken, ordenen, kiezen;
  • spontaan uitproberen van verschillende combinatie mogelijkheden;
  • ontwerp vaardigheden;
  • constructie vaardigheden (stapelen, bouwen, verbinden);
  • voorwerpen plaatsen op een vlak (ruimtelijke verdeling);
  • geduld;
  • samenwerken en zelfstandig werken;
  • gevoel voor verscheidenheid in formaat, kleur en mate van kwetsbaarheid van materialen uit de natuur.

Natuur en meervoudige intelligentie, een kritische vraag!

Om handen en voeten te geven aan hoe kunst en onderwijs meer te integreren zijn, geven we naast lezingen, ook trainingen en begeleidingstrajecten in het onderwijs en de culturele sector. Theorie en praktijk worden met elkaar verweven middels voorbeelden, opdrachten en uitwisseling. In gesprekken wordt dieper ingegaan op kritische vragen en problemen.

Tijdens een begeleidingssessie bij een centrum voor kunsteducatie ontstond een interessant gesprek naar aanleiding van de volgende vraag:

survivaltocht 1Vraag:

In ’Voorbij de Kaders’ hoofdstuk 9 over ‘Creatieprocessen’ staat bij het verslag van een leerlingendag een aantal foto’s van een groepje jongens die een survivaltocht uitbeelden. In het registratiedocument op de volgende pagina hebben leerkrachten de meervoudige intelligenties aangegeven waar alle activiteiten aanspraak op maken. Zo staat bij deze activiteit ook natuur aangevinkt met een kleine omschrijving. Het gaat om een drama improvisatie opdracht. Behalve dat het zich in de natuur af zou spelen wordt er toch geen aanspraak gedaan op kennis uit de natuur?

Antwoord:

In het bedenken van hun survivaltocht stellen de jongens zich voor hoe dat zou zijn in het echt. Tijdens dit proces komen vanzelfsprekend vragen als ‘Hoe loop je op een glibberig pad dat steil omhoog of naar beneden gaat? Waar kunnen we schuilen als het keihard gaat regenen en onweren? Hoe ruikt het in de natuur na zo’n fikse bui? Hoe gaan we een rivier oversteken zonder brug? Welke geluiden hoor je, welke beesten leven er, wat zijn enge geluiden die we kunnen gebruiken in ons spel? Stel we bevinden ons in de jungle, heel hoog in de bergen, hoe overleven we dan? ’ aan de orde.

survivaltocht 2De improvisatie opdracht maakt aanspraak op onbewuste kennis over de natuur die bewust naar boven gehaald wordt in het brainstormen over de survivaltocht. De jongens worden aangezet om zoveel mogelijk ideeën te vergaren en er daarna iets mee te gaan doen. In dat proces verbinden ze verschillende ideeën met elkaar en ontdekken ook relaties: een bergpad voelt anders aan na een regenbui, zand wordt modder, modder maakt het pad glibberig, lopen wordt zwaar, je kunt uitglijden, je moet samenwerken, er komen regenwormen te voorschijn, enzovoorts. De jongens vormen zich een visueel ruimtelijke voorstelling van de natuur. Naast hun eigen verbeeldingskracht maken ze ook gebruik van elkaars ideeën, kennis en ervaringen. Ze zijn bezig oplossingen te bedenken voor zelfbedachte problemen. De opdracht wakkert hen aan om vanuit zoveel mogelijk verschillende situaties te exploreren. Uiteraard willen ze het in het uitbeelden zo gevaarlijk, stoer en spannend mogelijk maken. Daarbij maken ze zich dus ook een voorstelling hoe iets fysiek voelt, hoe het is om je bijvoorbeeld in de brandende zon, ijzige kou of stromende regen langs een touw omhoog een bergwand op te trekken en klimmen.

Vanuit verbeeldingskracht maakt de opdracht aanspraak op kennis uit de natuur. Minstens zo belangrijk is dat het creatieve denken wordt uitgedaagd. In het omzetten van het filmpje in hun hoofd naar een spannende presentatie ontwikkelen de kinderen impliciet diverse creatieve denkstrategieën.

Zie ook het activiteitenboek van ‘Voorbij de kaders’.

Deelnemer reactie uit België

‘Een zo inspirerende, bruikbare, actieve workshop (‘Voorbij de kaders’, red) steekt schril af tegen het theoretiseer op sommige andere studiedagen. Vandaar dat ik het aan al mijn collega’s heb aangeraden.

De werkvormen, inhouden (zeer duidelijk naar MI) en taalgebruik waren dus zeker prima in orde en hebben ons geïnspireerd. Ook het boek is zeer gebruiksvriendelijk. Vanuit mijn leergebied, muzische vorming, is dit dus zeer ondersteunend.

We zijn ook in een heel open sfeer ontvangen, kortom zeker geen verloren dag, integendeel.’

Marianne Ivens,

Lector Hogeschool beeldopvoeding en muzische opvoeding te Gent en Coördinator Muzocoach

Natuurtafel

Zonovergoten boekpresentatie ‘Binnen – Buiten’


Voorkant binnen - buiten

Een veertigtal mensen uit de wereld van de kunsten, het onderwijs, de architectuur, bijzondere opdrachtgevers, programmamakers en familie waren donderdag 21 april bijeen voor de boeklancering ‘Binnen – Buiten ‘ van Alexandra van der Hilst.

‘Tijdens veel ‘Voorbij de Kaders’ werk is ‘Binnen – Buiten’ ontstaan. Als een tegenhanger van trainingen en trajecten, ontwikkelingswerk, coaching, gereis en gekte van het leven. Terug naar de roots: dansend met pen en camera in de hand. In de studio, het theater en uiteraard Indonesië. Het is een cadeau boekje geworden met teksten over menselijke processen vormgegeven in een choreografie van woorden en beelden. Je zou het ook denktheater kunnen noemen. De woorden laten zich op verschillende manieren lezen en datzelfde geldt voor de beelden. Adagio denken in een tijd van allegro en fortissimo…’

Dit gebeurde in LUNO Kitchen te Hilversum waar genodigden op deze stralende dag met verkoelende drankjes en lekkers ontvangen werden. Vervolgens verplaatste het gezelschap zich naar een presentatieruimte om de lezing over het ontstaan van ‘Binnen – Buten‘ bij te wonen. De presentatie werd afgesloten met een optreden van trompettist Willem Frieswijk die zijn muzikale associaties op het thema ‘Binnen – Buiten ‘ met hart en ziel ten gehore bracht.

Daarna werd het glas geheven op het zonovergoten terras en kon het boek worden aangeschaft. Een feestelijke gelegenheid om elkaar opnieuw te ontmoeten en met onbekende gelijkgestemden kennis te maken.

U kunt het boek ‘Binnen – Buiten’ bestellen via onze website; als u hier klikt dan krijgt u meer informatie.

Bijzondere mensen actief in het onderwijs

Brigitta Santegoeds

Brigitta Santegoeds

 

Haar grote droom als kind was: naar de kunstacademie! Door omstandigheden moest ze een andere keuze maken en werd ze ziekenverzorgende. Haar droom liet ze niet los en terwijl ze in de verpleging zat begon zij alsnog aan de vijf jarige avondopleiding aan de Academie Beeldende Kunst te Maastricht. Brigitta Santegoeds, inmiddels is ze moeder en afgestudeerd en onderneemt allerlei projecten. Die vinden plaats op scholen, maar ook in de gezondheidszorg, voor Warchild en bij het International Community Elephant Art Project om Aziatische olifanten te redden. (zie www.elephantparade.com) Momenteel geeft ze een lessenserie over Action Painting in het speciaal onderwijs.

Klik hier en lees het uitgebreide (beeld)verslag.

 

 

 

 

 

 

Action painting


 

 

 

 

Meer weten over Brigitta Santegoeds: www.bsantegoeds.nl

Kijk ook op YouTube : bsantegoeds  beeldend kunstenaar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Groep 7/8 van de Paulusschool (foto Rudolf Sipkem)

Lezersvraag: vervolg op introductietraining?

Wij krijgen de laatste tijd van diverse deelnemers aan onze introductietraining ‘Voorbij de kaders’ de vraag of er een vervolg op deze introductie komt.
Deze vraag komt voort uit de behoefte bij veel leerkrachten om ,na de opgedane inspiratie, de eerste concrete stappen te maken om ‘kunst in leren’ daadwerkelijk vorm en inhoud te geven in hun dagelijkse lesomgeving.
Inderdaad wordt door ons aan een vervolg gewerkt en zal in het seizoen 2011 – 2012 hieraan invulling worden gegeven. De verdiepende vervolgtraining zal voor leerkrachten in het primaire onderwijs worden ontwikkeld en verdeeld over 4 dagdelen worden gegeven. Onderwerpen die in de introductietraining kort werden besproken zullen uitgebreid worden behandeld, ervaren en door de deelnemers zelf toepasbaar worden gemaakt voor hun eigen lesomgeving. Onderwerpen zullen onder andere zijn: onderwijs ontwerpen aan de hand van een thema, – stappenplan, registreren, documenteren, – kunstzinnige werkvormen gekoppeld aan meervoudige benaderingen van leren, – wat zijn sleutelvragen, kijk krijgen op diverse soorten vragen, hoe stimuleer ik het ontdekken van vragen bij kinderen, – creatieprocessen.

Wij krijgen de laatste tijd van diverse deelnemers aan onze introductietraining ‘Voorbij de kaders’ de vraag of er een vervolg op deze introductie komt.

Deze vraag komt voort uit de behoefte bij veel leerkrachten om, na de opgedane inspiratie, de eerste concrete stappen te maken om ‘kunst in leren’ daadwerkelijk vorm en inhoud te geven in hun dagelijkse lesomgeving.

seringen-t4865Inderdaad wordt door ons aan een vervolg gewerkt en zal in het seizoen 2011 – 2012 hieraan invulling worden gegeven. De verdiepende vervolgtraining zal voor leerkrachten in het primaire onderwijs worden ontwikkeld en verdeeld over 4 dagdelen worden gegeven. Onderwerpen die in de introductietraining kort werden besproken zullen uitgebreid worden behandeld, ervaren en door de deelnemers zelf toepasbaar worden gemaakt voor hun eigen lesomgeving. Onderwerpen zullen onder andere zijn: onderwijs ontwerpen aan de hand van een thema – stappenplan, registreren, documenteren -, kunstzinnige werkvormen gekoppeld aan meervoudige benaderingen van leren, wat zijn sleutelvragen, kijk krijgen op diverse soorten vragen, hoe stimuleer ik het ontdekken van vragen bij kinderen, creatieprocessen.

De verdere details (data, programma, locatie en kosten) worden op onze website voor de zomervakantie bekend gemaakt.

Action Painting in de klas


Action painting in de klas

Kinderen vergelijken zichzelf vaak met andere kinderen. Als het over tekenen en schilderen gaat komen velen van hen al jong tot de conclusie dat ze het niet kunnen. De overtuiging dat iets pas goed is als het lijkt op de ‘werkelijkheid’, het zogenaamde voorbeeld, hebben kinderen vaak al op jonge leeftijd opgepikt en van henzelf gemaakt. Dat is erg jammer, omdat het een overtuiging is die alle creativiteit dooft. Creatieve kracht is iets waar elk mens baat bij heeft. Zeker in deze tijd is creatief denken en handelen vanuit eigenheid van groot belang om ons snel veranderende leven op een betekenisvolle manier vorm te kunnen blijven geven. Zoals Picasso zei: elk mens wordt als kunstenaar geboren het is de kunst om die creativiteit te houden en verder te ontwikkelen.’ Action painting is een mooie manier om (weer) bij de eigen creatieve kracht te komen. Lees verder…

www.deweijerdesign.nl